Avrupa Birliği’nin teknik mevzuat uyumu dolayısıyla 1985 yılında benimsediği “Yeni Yaklaşım Politikası” kapsamındaki “Yeni Yaklaşım Direktifleri’”ne konu olan ürünlerin Avrupa Birliği üyesi ülkelerden herhangibirine girişi için üzerinde CE işareti taşıması zorunludur. CE uygunluk işareti, “Yeni Yaklaşım Direktifleri”ne konu olan ürünlerin AB üyesi ülkelerde serbest dolaşıma çıkabilmesi için bir nevi pasaport işlevi görmektedir.

CE İşaretinin Sorumluluğu Kime Aittir?

Ürünün CE işaretli olarak AB ülkelerinde piyasaya sunulmasından üretici sorumludur. Ancak üretici veya üreticinin yetkili temsilcisi Avrupa Birliği içinde değil ise, bu sorumluluk ithalatçıya geçmektedir. Bu durumda ithalatçı için, ithal ettiği ürünlerin AB normlarına uygun olduğunu garanti etmek zorunluluk haline gelmektedir.

CE İşareti Taşıması Zorunlu Ürün Grupları Nelerdir?

“Yeni Yaklaşım Direktifleri” hükümlerine uygun olarak üretilen ve asgari güvenlik koşullarına sahip olan, dolayısıyla da AB ülkelerine girişte CE uygunluk işareti taşıması zorunlu olan 23 ürün grubu bulunmaktadır. Bu ürün grupları ile Türkiye’de bu ürün gruplarına ilişkin AB mevzuatının uyumundan sorumlu kuruluşlar aşağıdaki tabloda yeralmaktadır.

CE İşareti Ürüne Nasıl İliştirilir?

Yeni Yaklaşım Direktifleri kapsamındaki ürünler “ Düşük riskli ürünler” ve “Yüksek riskli ürünler” olarak iki farklı grupta değerlendirilmektedir. Ürünlerin hangi gruba girdiği ilgili direktifte belirtilmektedir veya test kuruluşları aracılığıyla tespit edilebilmektedir.

Düşük riskli ürünler için, üretici ürünün ilgili direktife uygun olup olmadığını tespit etmekte ve uygun olması halinde bir uygunluk beyanı düzenleyerek ürüne CE işaretini iliştirebilmektedir. Burada üretici ürünün uygunluğunu direktifi dikkate alarak kendi tespit etmekte veya başka bir test kuruluşuna ürünü test ettirmektedir.

Yüksek riskli ürünler için ise, üreticinin mutlak surette AB üyesi ülkelerde yerleşik ama diğer ülkelerde de şube veya temsilciliği olan “Onaylanmış Kuruluş”lara başvurma zorunluluğu vardır. Başvurulan “Onaylanmış Kuruluş” yani test ve/veya belgelendirme kuruluşunun yapacağı test neticesinde ürünün ilgili direktiflere uygunluğu tespit edilir. Bu tespite dayalı olarak, üretici uygunluk beyanı düzenleyerek ürüne CE işareti iliştirebilir.

Onaylanmış Kuruluş Nedir?

Avrupa Birliği mevzuatı, CE işareti taşıması gereken ürünlerden yüksek riskli olanların, piyasaya arzedilmeden önce konusunda uzman üçüncü bir taraf konumundaki AB Resmi Gazetesi’nde yayınlanmış kuruluşlar tarafından uygunluk değerlendirmesine tabi tutulmasını şart koşmaktadır. Ürünlerin test, muayene ve/veya belgelendirmesini yapabilecek şekilde altyapısı yeterli olan kuruluşlar seçilerek AB Resmi Gazetesi’nde yayınlanmak suretiyle

“Onaylanmış Kuruluş” statüsü kazanırlar.

Ekim 2004 tarihi itibariyle Türkiye’de “Onaylanmış Kuruluş” statüsü verilen firma henüz bulunmamaktadır. İlgili kurumlar tarafından “Onaylanmış Kuruluş” statüsü alması uygun bulunan üç kuruluş AB Komisyonu’na bildirilmiş olup; AB Komisyonu tarafından yapılacak detaylı incelemeler neticesinde 2005 yılı haziran ayından sonra bu kuruluşlar kesinleşecektir.

Türkiye’de Ce İşareti Uygulaması Ne Aşamada?

Türkiye ile Avrupa Birliği arasında Gümrük Birliği’ni tesis eden 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı’nın 8.maddesi kapsamında AB’nin ticarette teknik engellerin kaldırılmasına ilişkin mevzuatının da Türkiye tarafından iç yasal düzenlemelere dahil edilmesi öngörülmüştür.

Bu çerçevede, 15.1.1997 tarih ve 97/9196 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Topluluk teknik araçlarını uyumlaştıracak olan Türk kamu kuruluşları tespit edilmiştir.

Uyumlaştırma süreci devam ederken, benimsenecek teknik mevzuatın etkin bir şekilde uygulanabilmesi için gerekli hukuki altyapının oluşturulmasını teminen 4703 sayılı ”Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun” 11 Temmuz 2001 tarih ve 24459 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmış ve 11 Ocak 2002 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir.

Diğer yandan, bu Kanun’un uygulama usul ve esaslarını belirleyen yönetmeliklerden,

4 Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik,

4 CE Uygunluk İşaretinin Ürüne İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmelik ve

4 Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik

17 Ocak 2002 tarih ve 24643 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak, 11 Ocak 2002 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiş bulunmaktadır.

4703 sayılı Kanun ile bu Kanun'a istinaden yayınlanan yönetmeliklerin 11 Ocak 2002 tarihi itibariyle yürürlüğe girmesi, Türkiye’de “Yeni Yaklaşım Direktifleri” kapsamındaki ürünlere bu tarihten itibaren CE işareti iliştirilmesinin zorunlu olacağı anlamına gelmemektedir. Bu ürünlere ilişkin AB direktifleri Türkiye’de ilgili kuruluşlar tarafından iç mevzuat haline getirilip yürürlüğe konmadan, “Yeni Yaklaşım Direktifleri” kapsamında olup, iç piyasaya arzedilen ürünlere Türkiye’de CE işareti iliştirilmesinin zorunlu hale getirilmesi sözkonusu değildir. Mevzuat uyumu tamamlandıktan sonra, bu işareti taşımayan ürünlerin iç piyasaya arzedilmesi mümkün olmayacaktır.

Bu çerçevede, Türkiye’deki üreticilerin ilgili mevzuatın uyumundan sorumlu olan, mevzuatı hazırlayarak yürürlüğe koyacak olan kamu kuruluşları ile yakın ilişki içinde olmaları önem arzetmektedir.

Tekstil ve Konfeksiyon Mamüllerinin CE İşareti Taşıması Gerekiyor mu?

Tekstil ve konfeksiyon mamüllerine ilişkin AB direktifleri “Yeni Yaklaşım Direktifleri” kapsamında olmadığı için, CE işaretlemesi gerekmemektedir. Ancak genel anlamda makinalar “ Yeni Yaklaşım Direktifleri” kapsamında yeraldığından, tekstil ve konfeksiyon sektörünün üretimde kullandığı pek çok makina ve ekipmanın CE işareti taşıması zorunludur.

Halihazırda tekstil ve konfeksiyon makinaları ağırlıklı olarak yurtdışından ithal edilmekte olup, 2003 yılında 2,3 milyar dolar değerinde ithalat yapılmıştır.

Türkiye’de 05.06.2002 tarih ve 24776 sayılı Resmi Gazete’de “Makina Emniyeti Yönetmeliği” yayınlanmış ve yetkili kuruluş olarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tayin edilmiştir. Ayrıca “CE İşareti Taşıması Gereken Ürünlerin İthalatına İlişkin 2004/9 No’lu Dış Ticarette Standardizasyon Tebliği” de 14.02.2004 tarih ve 25373 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kapsama giren makinalar arasında dikiş makinaları, dokuma, örme, trikotaj, gipe iplik, dantel, işleme elyaf hazırlama, yıkama, temizleme, boyama, apreleme, finisaj, katlama, kesme makinaları gibi üretimde kullanılan temel makinalar yeralmaktadır. Tebliğin 4. maddesi uyarınca Sanayi ve Ticaret Bakanlığı adına yetkili kuruluş olarak tayin edilen Türk Standardları Enstitüsü uygunluk değerlendirmesi yaparak uygunluk yazısı vermektedir. Ürünlere iliştirilen CE işaretinin ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak iliştirilip iliştirilmediğine göre yapılacak değerlendirmenin olumlu olması halinde, TSE tarafından ithalatçıya veya temsilcisine verilen uygunluk yazısı gümrük idarelerine ibraz edilerek makina ithalatı gerçekleştirilebilmektedir.

Avrupa Birliği’nde serbest dolaşıma girmiş olan makinalar için bu uygunluk yazısı aranmadan doğrudan ilgili gümrük idarelerince bu ürünlerin ithalatına izin verilmektedir.

İTKİB

AR & GE ve Mevzuat Şubesi

Ekim 2004